على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
990
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
آشيانه سازد آونگان از شاخهء باريك يقال هوا صنع من تنوط . تنوطة ( tonavvetat ) ا . ع . واحد تنوط . تنوع ( tanavvo ' ) م . ع . گوناگون شدن . و جنبيدن شاخ . و پيش شدن در رفتن و جز آن يق تنوع فى السير اى تقدم . تنوع ( tanavvo ' ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گوناگونى و نوعنوع شدگى . تنوفاء ( tanuf ' ) ا خ . ع . پشتهاى نزديك قواعل كه ينوفاء نيز گويند . تنوفة ( tanufat ) و تنوفية ( tanufiyat ) ا . ع . بيابان و يا زمين فراخ بعيد الاطراف و يا دشت بىآب و انيس اگر چه گياهناك باشد . ج . تنائف . تنوق ( tanavvoq ) م . ع . آراستگى كردن در كار . و تنوق فى مطعمه و ملبسه : جيد گردانيد و نيكو كرد خوراك و پوشاك خود را . تنوم ( tannum ) ا . ع . روز كردك كه درختى است در عربستان و خوردن ثمر آن قاتل ديدان و دافع آنهاست . تنوم ( tanavvom ) م . ع . خواب ديدن . و جماع نمودن در خواب . و چريدن گياه تنوم را . تنومة ( tanvamat ) م ع . خوردن شتر گياه تنوم را . تنومة ( tannumat ) ا . ع . واحد تنوم يعنى يك درخت تنوم . تنومند ( tanumand ) ص . پ . قوى و زور آور و جسيم و فربه و توانا و تندرست و سمين و قادر و بلند بالا و عريض و شاد و خرم و تنپرور . تنومندى ( tanumandi ) ا . پ . قوت و توانائى و زورآورى و جسيمى و تناورى . تنوند ( tanvand ) ص . پ . پاشيده و پراكنده و منتشر . تنوى ( tanvi ) ا . پ . آنكه چشمش به طرف بالا ثابت مانده . و شاخص . تنوى ( tanavvi ) م . ع . آهنگ كردن . تنوية ( tanveyat ) م . ع . روان كردن حاجت . و دانه بستن خرما . و انداختن دانهء خرما . و سپردن كارى بر نيت ديگرى . تنويخ ( tanvix ) م . ع . نوخ الجمل الناقة تنويخا فتنوخت : فرو خوابانيد آن شتر نر ماده را تا گشنى كند پس فرو خوابيد آن ماده شتر . و نوخ الله الارض طروفة للماء : طاقتى بخشد خداى آن زمين را كه بردارد آب را . تنوير ( tanvir ) م . ع . روشن گرديدن و روشن كردن ( لازم و متعدى است ) . و روشن شدن صبح . و دانه پيدا شدن در خرما يق نور التمر : و گل كردن درخت . و دست بسوزن آژدن و نيل بر آن ريختن تا نشان ماند . و رسيدن كشت . و دور داشتن زن را از تهمت . و نيز تنوير : سحر كردن مانند زنى جادوگر كه نام وى نورة بود و چون كسى جادو كند مىگويند قد نور و از اين جاست كه مىگويند نور فلان على فلان يعنى آميخته و مشتبه گردانيد فلان بر فلان كار وى را . تنوير ( tanvir ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - استعمال نوره جهة ستردن مويها . و تنوير كردن : نوره كشيدن . تنويز ( tanviz ) ا . ع . تقليل و كم كردن . تنويس ( tanvis ) م . ع . نوس بالمكان : اقامت كرد در آنجاى . تنويش ( tanvic ) م . ع . نويد دادن . تنويض ( tanviz ) م . ع . نوض الثوب بالصبيغ : رنگ كرد جامه را . تنويط ( tanvit ) م . ع . نوط القربة : آويخت مشك را تا روغن مالد . تنويع ( tanvi ' ) م . ع . جنبانيدن و زدن باد چيزى را . تنويل ( tanvil ) م . ع . دادن يق نولته و نولت عليه و به . تنويم ( tanvim ) م . ع . بخواب كردن و خوابانيدن . تنوين ( tanvin ) م . ع . منون كردن اسم را و نونيدن يق نونت الاسم . تنوين ( tanvin ) ا . ع . نون ساكنى كه در آخر اسمها خوانند . تنويه ( tanvih ) م . ع . نوهه و به : خواند او را و بلند نام گردانيد . و كذا نوه باسمه . و نوه الشيئ : برداشت آن چيز را و بلند كرد . تنويه ( tanvih ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كلانى و بزرگى و بلندى مرتبه . تنه ( tane ) ا . پ . كرباسه و پارچه . و بدن و تن و جسم و جثه . و ساق درخت . و قبول و رضا . و تنه شدن : قبول كردن و راضى شدن . و تنه زدن : خود را به كسى زدن . و تنهء عنكبوت : تنيدهء عنكبوت . تنه ( tonne ) ا . پ . يك نوع ماهى كه تن ( tonn ) نيز گويند . مر تن . تنها ( tanh ) ا . پ . ج . تن . تنها ( tanh ) ص و م ف . پ . فرد و تك و منفرد و يگانه و مجرد . تنها ( tanh ) ا . ع . جاى منتهى شدن آب رودبار از كرانه . تنها ( tenh ) ا . ع . خاك و جز آن كه بدان سيل را باز گردانند . تنها رو ( tanh - rov ) ص . پ . آنكه به تنهانى و منفردا سير و گردش مىكند . تنهاگانه ( tanh - g ne ) م . ف . پ . بطور انفراد و تنهائى . تنهائى ( tanh i ) ا . پ . خلوت و وحدت و انفراد و يگانگى .